Ewakuacja budynku w czasie zagrożenia jest bardzo ważnym elementem dobrego zarządzania nieruchomością. Ewakuację można zdefiniować jako przedsięwzięcie mające na celu sprawne opuszczenie obiektu w możliwie najkrótszym czasie przez znajdujące się tam osoby, jeżeli w wyniku zdarzenia (pożar, katastrofa budowlana, obecnie również atak terrorystyczny) może wystąpić zagrożenie dla ich życia i zdrowia. Ewakuacja może być całkowita lub strefowa, tj. może odbywać się na zewnątrz obiektu lub do sąsiedniej strefy pożarowej.
Ewakuację można podzielić na cztery etapy:
Etap
I - czas od powstania pożaru do jego zauważenia,
Etap II - czas od zauważenia pożaru do ogłoszenia alarmu (ewakuacji) Etap III -czas od
ogłoszenia alarmu do rozpoczęcia ewakuacji,
EtapIV - czas potrzebny na opuszczenie obiektu czyli od rozpoczęcia
do zakończenia ewakuacji.W budynkach, które są wyposażone w system sygnalizacji pożarowej - czas wykrycia pożaru jest relatywnie krótki, a w obiektach nie posiadających takiego systemu czas ten wydłuża się znacznie - zakończenie etapu I następuje dopiero po zauważeniu pożaru przez osoby będące użytkownikami obiektu lub osoby postronne. Czas trwania etapu II zależy głównie od wyszkolenia pracowników. Wszystko zależy od czasu sprawdzenia rodzaju zagrożenia i ogłoszenia ewakuacji. Ogłoszenie alarmu nie zawsze gwarantuje natychmiastowe rozpoczęcie ewakuacji, wszystko zależy od zagrożenia. Dopiero po upewnieniu się, że zagrożenie rzeczywiście istnieje następuje etap III. Czasami wystarczy na początku ewakuować część budynku - dwa pietra nad miejscem zagrożenia (np. w przypadku pożaru) i piętro poniżej, następnie ewakuować cały budynek. Główne przyczyny powodujące wydłużenie tego etapu to potraktowanie takiego alarmu jako fałszywy, oczekiwanie na potwierdzenie rodzaju zagrożenia oraz oczekiwanie na decyzje ewakuacji. Etap IV, czyli właściwy czas ewakuacji zależy od wielu czynników:
- znajomość obiektu, dróg ewakuacji i rozmieszczenia wyjść ewakuacyjnych,
- stan technicznych zabezpieczeń przeciwpożarowych ,
- stopień przygotowania do prowadzenia ewakuacji,
- znajomość procedur podczas ewakuacji,
- przeszkolenie personelu.
Śmiało możemy stwierdzić, że czas od powstania pożaru do zakończenia ewakuacji zależy przede wszystkim od poprawności reakcji osób zagrożonych. Musimy pamiętać o tym iż najbardziej zawodnym elementem mającym wpływ na bezpieczeństwo pożarowe jest człowiek. Ważnym aspektem, mającym ogromne znaczenie dla powodzenia ewakuacji, jest ludzka psychika.
Obowiązek przeprowadzania próbnej ewakuacji oraz warunków ewakuacji spoczywa na właścicielu, zarządcy obiektu lub wielu obiektów.
Ewakuacja próbna sprowadza się do dwóch zagadnień:
sprawdzenia organizacji ewakuacji:- sprawdzenie skuteczności dotychczasowego sposobu informowania o zagrożeniu oraz systemu powiadamiania o konieczności ewakuacji, w tym reakcji na alarm pożarowy,
- doskonalenie procedur ewakuacji, w tym zapoznanie z kierunkami ewakuacji i zasadami zachowania się,
- koordynacja działań służby ochrony,
- zminimalizowanie możliwości wystąpienia paniki i jej skutków,
- zmierzenie czasu potrzebnego na opuszczenie obiektu przez wszystkie osoby w nim się znajdujące,
- weryfikacja opracowanych zasad postępowania na wypadek pożaru,
sprawdzenia warunków
ewakuacji:- ilości i szerokości wyjść ewakuacyjnych;
- długości, szerokości i wysokości przejść oraz dojść ewakuacyjnych;
- stanu technicznych środków zabezpieczenia przeciwpożarowego
- oświetlenia awaryjnego (bezpieczeństwa i ewakuacyjnego) które jest niezbędne do ewakuacji ludzi;
- możliwości rozgłaszania sygnałów ostrzegawczych i komunikatów głosowych poprzez dźwiękowy system ostrzegawczy w budynkach, dla których jest on wymagany. Główny nacisk należy położyć na ewakuację osób - zgodnie z założeniem, że życie ludzkie jest najcenniejsze. Ewakuację można rozszerzyć o ewakuację mienia, jednak tylko w uzasadnionych przypadkach, np. zabezpieczenie cennych danych dla firmy informacji, dokumentów i sprzętu, zbiory w muzeach itp. Proces ewakuacji należy przygotować w następujący sposób:
- pierwszy etap to opracowanie założeń do ewakuacji, w których wyznaczyć należy cel przeprowadzania kontroli, określić potrzeby ludzkie i sprzętowe, wyznaczyć zadania dla osób przygotowanych do prowadzenia ewakuacji, oraz przygotować przebieg ewakuacji z podziałem na etapy,
- drugi etap to uzgodnienie terminu przeprowadzenia ewakuacji z właścicielem lub zarządcą obiektu,
- trzeci etap to powiadomienie właściwej Państwowej Straży Pożarnej o terminie przeprowadzenia działań,
- czwarty etap to ewakuacja próbna.
Regularne przeprowadzanie kontrole pozwalają na wypracowanie optymalnych sposobów postępowania na wypadek pożaru, powodują że użytkownicy obiektu nie ignorują powstałego alarmu, a realizując wyuczone czynności po jego zaistnieniu przyczyniają się do skrócenia czasu trwania poszczególnych etapów i w konsekwencji całkowitego czasu potrzebnego na ewakuację. Podkreślić należy, że sposoby praktycznego sprawdzania organizacji i warunków ewakuacji ludzi powinna zawierać instrukcja bezpieczeństwa pożarowego; osoba ją opracowująca powinna uwzględnić możliwie najszerszy zakres kontroli oczywiście dostosowany do obiektu.
Regularne przeprowadzanie kontroli będzie miało duży wpływ na poczucie bezpieczeństwa użytkowników obiektu, analiza kontroli może stanowić jeden z ważniejszych dokumentów potwierdzający ich przygotowanie na wypadek pożaru lub innego miejscowego zagrożenia oraz definiujący nowe standardy bezpieczeństwa pożarowego.
Piotr Machałowski CPM®
powrót do listy
